BÀI 4
Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li (t1)
GÓC TRẢI NGHIỆM
1. Mục tiêu: Từ các thí nghiệm tìm ra được bản chất phản ứng trao đổi ion và điều kiện xảy ra phản ứng trao đổi ion trong dung dịch.
2. Nhiệm vụ:
- Đọc cách tiến hành thí nghiệm theo hướng dẫn.
- Tiến hành thí nghiệm theo hướng dẫn, quan sát hiện tượng, rút ra kết luận về bản chất phản ứng trao đổi ion và điều kiện xảy ra phản ứng trao đổi ion trong dung dịch.
- Ghi kết quả vào phiếu học tập số 1
GÓC PHÂN TÍCH
1. Mục tiêu: Nghiên cứu nội dung sách giáo khoa và tìm ra được tìm ra được bản chất phản ứng trao đổi ion và điều kiện xảy ra phản ứng trao đổi ion trong dung dịch.
2. Nhiệm vụ:
- Cá nhân nghiên cứu sách giáo khoa về bản chất phản ứng trao đổi ion và điều kiện xảy ra phản ứng trao đổi ion trong dung dịch.
- Thảo luận theo nhóm và điền vào phiếu học tập số 2
GÓC ÁP DỤNG
1. Mục tiêu: Từ phiếu hỗ trợ kiến thức của giáo viên, học sinh có thể áp dụng để giải các dạng bài tập.
2. Nhiệm vụ:
HS nghiên cứu bản tóm tắt lý thuyết sau đó hoàn thành các bài tập trong phiếu học tập số 3
Phiếu học tập số 1
Kết luận
Phiếu học tập số 1
Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li chỉ xảy ra khi các ion kết hợp được với nhau tạo thành ít nhất một trong các chất sau:
- Chất kết tủa
- Chất điện li yếu
- Chất khí
Phiếu học tập số 2
Kết luận
1. Phản ứng xảy ra trong dung dịch các chất điện li là phản ứng giữa các ion.
2. Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li chỉ xảy ra khi các ion kết hợp được với nhau tạo thành ít nhất một trong các chất sau:
- Chất kết tủa
- Chất điện li yếu
- Chất khí
Phiếu học tập số 2
Phiếu học tập số 3
Bài tập 1. Phương trình ion rút gọn của phản ứng cho biết:
A. Những ion nào tồn tại trong dung dịch,
B. Nồng độ những ion nào trong dung dịch lớn nhất.
C. Bản chất của phản ứng trong dung dịch các chất điện li.
D. Không tồn tại phân tử trong dung dịch các chất điện li.
Bài tập 2. Phản ứng nào dưới đây là phản ứng trao đổi ion trong dung dịch
A. Zn + H2SO4 ZnSO4 + H2
B. Fe(NO3)3 + 3NaOH Fe(OH)3+3NaNO3
C. 2Fe(NO)3 + 2KI 2Fe(NO3)2 + I2+2KNO3
D. Zn + 2Fe(NO3)3 Zn(NO3)2 + 2Fe(NO3)2
Phiếu học tập số 3
Bài tập 3: Phản ứng CaCl2 + Na2CO3 NaCl+CaCO3 có phương trình ion rút gọn là:
A.

B.

C.

D.
Phiếu học tập số 3
Bài tập 4: Cho các ion sau:
Những ion nào có thể cùng tồn tại trong một dung dịch.
A.

B.

C.

D.
Phiếu học tập số 3
KẾT LUẬN
1. Phản ứng xảy ra trong dung dịch các chất điện li là phản ứng giữa các ion.
2. Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li chỉ xảy ra khi các ion kết hợp được với nhau tạo thành ít nhất một trong các chất sau:
- Chất kết tủa
- Chất điện li yếu
- Chất khí
Cách chuyển phương trình dưới dạng phân tử thành phương trình ion rút gọn như sau:
Bước 1: Chuyển tất cả các chất vừa dễ tan, vừa điện li mạnh thành ion; các chất khí, kết tủa, điện li yếu để nguyên dưới dạng phân tử. Phương trình thu được gọi là phương trình ion đầy đủ.
VD: Phản ứng Na2SO4+ BaCl2 2NaCl + BaSO4
có phương trình ion đầy đủ là:
Bước 2: Lược bỏ những ion không tham gia phản ứng (ion giống nhau ở 2 vế), ta được phương trình ion rút gọn.
Bài tập
Viết PTPT , PT ion đầy đủ, PT ion rút gọn của các phản ứng sau (nếu có).
H2SO4 + KOH
FeCl2 + Ba(OH)2
MgCl2 + NaNO3
H2 SO4 + Ba(OH)2
Bài tập về nhà: 1,2,3,4,5,6,7-sgk-trang 20
Hướng dẫn học bài ở nhà