CÔNG NGHỆ 8
Trường: THCS Hùng Vương
Giáo viên : Nguyễn Thị Kiều Dung
CHÀO MỪNG CÁC THẦY CÔ VỀ DỰ GIỜ
KIỂM TRA BÀI CŨ
- Thông số đặc trưng cho các bộ truyền động quay là tỉ số truyền i.
? Em hãy cho biết tại sao máy và thiết bị cần truyền chuyển động? Thông số nào đặc trưng cho các chuyển động quay? Viết tỉ số truyền của các bộ truyền động?
Trả lời
- Vì các bộ phận của máy thường đặt xa nhau, Tốc độ quay không giống nhau, song đều dẫn động từ một chuyển động ban đầu.
Quan sát hình sau và cho nhận xét về dạng chuyển động của vô lăng; của kim máy may ?
Tiết 27- Bài 30: BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
I/ Tại sao cần biến đổi chuyển động?
 Chuyển động của bàn đạp:
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
 Chuyển động của thanh truyền:
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
 Chuyển động của vô lăng:
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
 Chuyển động của kim máy:
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Chuyển động lắc
Chuy?n d?ng quay trịn
Chuyển động lên xuống
Chuyển động lên xuống
- Để biến đổi một dạng chuyển động ban đầu thành các dạng chuyển động khác cung cấp cho các bộ phận của máy và thiết bị nhằm thực hiện những nhiệm vụ nhất định.
Quan sát chiếc máy khâu đạp chân ở hình 30.1 thảo luận nhóm và hoàn thành vào phiếu học tập các câu sau:
Hình 30.1
a) Máy khâu đạp chân; b) Cơ cấu truyền và biến đổi chuyển động
1. Bàn đạp; 2. Thanh truyền; 3. Vô lăng dẫn; 4. Vô lăng bị dẫn; 5. Kim may
+ Cơ cấu biến đổi chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến hoặc ngược lại.
+ Cơ cấu biến đổi chuyển động quay thành chuyển động lắc hoặc ngược lại.
- Từ một dạng chuyển động ban đầu, muốn biến thành các dạng chuyển động khác cần phải có cơ cấu biến đổi chuyển động, chúng gồm:
Tiết 27. BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
I/ Tại sao cần biến đổi chuyển động?
II/ Một số cơ cấu biến đổi chuyển động.
1. Biến đổi chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến
Cơ cấu tay quay - con trượt
a. Cấu tạo.
? Quan sát hình 30.2, em hãy nêu cấu tạo của cơ cấu tay quay - con trượt?
Thanh truyền
Giá đỡ
Con trượt
Tay quay
Tiết 27. BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
I/ Tại sao cần biến đổi chuyển động?
II/ Một số cơ cấu biến đổi chuyển động.
1. Biến đổi chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến
Cơ cấu tay quay - con trượt
a. Cấu tạo.
Cơ cấu gồm có:
1 - Tay quay
2 - Thanh truyền
3 - Con trượt
4 - Giá đỡ
(?) Em hãy cho biết các chi tiết được nối ghép với nhau bằng khớp nào?
Con trượt và giá đỡ được nối ghép với nhau bằng khớp tịnh tiến, các chi tiết còn lại được nối ghép với nhau bằng khớp quay
Tiết 27. BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
I/ Tại sao cần biến đổi chuyển động?
II/ Một số cơ cấu biến đổi chuyển động.
1. Biến đổi chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến
a. Cấu tạo:
b. Nguyên lí làm việc:
(?) Em hãy cho biết : Khi tay quay 1 quay đều, con trượt 3 sẽ chuyển động như thế nào?
Khi tay quay 1 và thanh truyền 2 cùng nằm trên một đường thẳng thì con trượt 3 đổi hướng chuyển động
(?) Em hãy cho biết : Khi nào con trượt 3 đổi hướng chuyển động?
Tiết 27. BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
I/ Tại sao cần biến đổi chuyển động?
II/ Một số cơ cấu biến đổi chuyển động.
1. Biến đổi chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến
a. Cấu tạo:
b. Nguyên lí làm việc:
- Khi tay quay 1 quay quanh trục A, đầu B của thanh truyền 2 chuyển động tròn làm con trượt 3 chuyển động tịnh tiến qua lại trên giá đỡ 4 - Nhờ đó chuyển động quay của tay quay biến thành chuyển động tịnh tiến qua lại của con trượt.
(?) Em hãy cho biết có thể biến đổi chuyển động tịnh tiến của con trượt thành chuyển động quay tròn của tay quay được không? Khi đó cơ cấu hoạt động ra sao?
Trả lời:
Ta có thể biến đổi được, khi đó cơ cấu hoạt động ngược lại
Tiết 27. BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
I/ Tại sao cần biến đổi chuyển động?
II/ Một số cơ cấu biến đổi chuyển động.
1. Biến đổi chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến
a. Cấu tạo.
b. Nguyên lí làm việc:
c. Ứng dụng:
CƠ CẤU TAY QUAY - CON TRƯỢT ĐƯỢC ỨNG TRONG CÁC MÁY VÀ THIẾT BỊ NHƯ:
Cơ cấu pít tông – xi lanh trong Ôtô, xe máy
Máy khâu đạp chân
Thanh răng
Bánh răng
Ngoài ra còn có cơ cấu bánh răng - thanh răng và cơ cấu vít - đai ốc
Xe nâng
Dùng để nâng hạ mũi khoan
Ứng dụng
Cơ cấu bánh răng - thanh răng
Ứng dụng cơ cấu vit đai ốc
Ê tô
Khóa nước
Gá kẹp của thợ mộc
Tiết 27. BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
I/ Tại sao cần biến đổi chuyển động?
II/ Một số cơ cấu biến đổi chuyển động.
1. Biến chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến
2. Biến chuyển động quay thành chuyển động lắc (Cơ cấu tay quay - Thanh lắc)
a. Cấu tạo.
(?) Quan sát hình vẽ 30.4 và nêu cấu tạo của cơ cấu Tay quay - Thanh lắc?
Tay quay
Thanh truyền
Giá đỡ
Thanh lắc
Tiết 27. BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
I/ Tại sao cần biến đổi chuyển động?
II/ Một số cơ cấu biến đổi chuyển động.
1. Biến chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến
2. Biến chuyển động quay thành chuyển động lắc (Cơ cấu tay quay - Thanh lắc)
a. Cấu tạo.
Cơ cấu gồm:
1-Tay quay 3-Thanh lắc
2-Thanh truyền 4-Giá đỡ

(?) Em hãy cho biết các chi tiết được nối ghép với nhau bằng khớp nào?
Các chi tiết đều được nối ghép với nhau bằng khớp quay
(?) Em hãy quan sát hoạt động của cơ cấu và cho biết: Khi tay quay 1 quay đều một vòng thì thanh lắc 3 sẽ chuyển động như thế nào?
Tiết 27. BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
I/ Tại sao cần biến đổi chuyển động?
II/ Một số cơ cấu biến đổi chuyển động.
1. Biến chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến
2. Biến chuyển động quay thành chuyển động lắc (Cơ cấu tay quay - Thanh lắc)
a. Cấu tạo.
b. Nguyên lí làm việc:
Khi tay quay 1 quay đều quanh trục A, thông qua thanh truyền 2, làm thanh lắc 3 lắc qua lắc lại quanh trục D một góc nào đó. Tay quay 1 được gọi là khâu dẫn.
(?) Em hãy cho biết: Khi nào thì thanh lắc 3 đổi hướng chuyển động?
Khi tay quay 1 và thanh truyền 2 nằm trên một đường thẳng thì thanh lắc 3 đổi hướng chuyển động
(?) Cĩ th? d�ng co c?u tay quay - thanh l?c d? bi?n chuy?n d?ng l?c th�nh chuy?n d?ng quay trịn khơng ?
Trả lời
Cơ cấu tay quay- thanh lắc có thể dùng để biến chuyển động lắc thành chuyển động quay
Tiết 27. BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
I/ Tại sao cần biến đổi chuyển động?
II/ Một số cơ cấu biến đổi chuyển động.
1. Biến chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến
2. Biến chuyển động quay thành chuyển động lắc (Cơ cấu tay quay - Thanh lắc)
a. Cấu tạo.
b. Nguyên lí làm việc:
c. Ứng dụng
Quạt máy
Máy trò chơi
Máy hút dầu
Búa máy
Máy khâu đạp chân
Cơ cấu tay quay thanh lắc được ứng dụng trong các loại máy như:
Câu hỏi 2 (SGK) : Nêu những điểm giống nhau và khác nhau của cơ cấu tay quay – con trượt, và bánh răng thanh răng
Củng cố
Giống nhau
Khác nhau
Hai cơ cấu đều nhằm để biến đổi chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến và ngược lại.
Cơ cấu bánh răng – thanh răng có thể biến đổi chuyển động quay đều của bánh răng thành chuyển động tịnh tiến đều của thanh răng và ngược lại, còn trong cơ cấu tay quay – con trượt thì khi tay quay quay đều con trượt tịnh tiến không đều.
Trả lời
Củng cố
Hãy cho biết các đồ dùng sau đã ứng dụng cơ cấu biến đổi chuyển động nào ?
Ứng dụng cơ cấu tay quay – con trượt
Ứng dụng cơ cấu
vít –đai ốc
Trong quạt máy
(có tuốc năng)
ứng dụng cơ cấu tay
quay – thanh lắc.
Để biến đổi từ một dạng chuyển động ban đầu thành các dạng chuyển động khác.
GHI NHỚ
1. Cơ cấu biến đổi chuyển động có nhiệm vụ biến đổi một dạng chuyển động ban đầu thành các dạng chuyển động khác cung cấp cho các bộ phận của máy và thiết bị.
2. Các cơ cấu biến đổi chuyển động rất đa dạng, chúng được ứng dụng trong nhiều loại máy khác nhau : Đồng hồ, xe máy, ôtô và các máy công cụ.
DẶN DÒ
Về nhà học bài, trả lời các câu hỏi cuối bài

Đọc trước bài thực hành, chuẩn bị trước mẫu báo cáo thực hành trong sgk (t108)