Tiết 14- Bài 8
Tồn tại xã hội và ý thức xã hội
c. Phương thức sản xuất.
Hiểu thế nào
là phương thức sản xuất?
PTSX ở các thời kì
lịch sử khác nhau có
giống nhau không?
c, Phương thức sản xuất:
- Khái niệm: PTSX là cách thức con người làm ra của cải vật chất trong những giai đoạn nhất định của lịch sử.
- Cấu trúc:
Phương thức
sản xuất
Lực lượng
sản xuất
Quan hệ
sản xuất
*. Lực lượng sản xuất.
Khái niệm:
LLSX là sự thống nhất giữa TLSX và người sử dụng tư liệu ấy ( người lao động) để sản xuất ra của cái vật chất.
- Cấu trúc:
LLSX
Tư liệu sản xuất
Người lao động
Tư liệu lao động
Đối tượng lao động
Công
cụ
lao
động
Các
phương
tiện
VC
khác
có
sẵn
nhân
tạo
Công cụ lao động bằng đá
Rìu đồng
Thuổng đồng
Máy
móc
phục
vụ
sản
xuất
Dây chuyền sản xuất tự động hoá
Người máy
Sự tiến bộ của công cụ sản xuất trong ngành dệt:
+ Trong đó, công cụ lao động là
quan trọng nhất vì đó là yếu tố
tiêu biểu cho trình độ sx của
mỗi thời đại.
+ Người lao động giữ vai trò quyết định vì nếu không có Người lao động thì mọi yếu tố của quá trình sản xuất sẽ không phát huy được tác dụng.
LLSX biểu thị mối quan hệ giữa con người với tự nhiên, phản ánh trình độ làm chủ tự nhiên của con người.
*. Quan hệ sản xuất.
Khái niệm:
QHSX là quan hệ giữa người với người trong quá trình sản xuất.
- Cấu trúc:
QHSX
Quan hệ sở hữu về tư liệu sản xuất
Quan hệ trong tổ chức và quản lí sản xuất
Quan hệ trong phân phối sản phẩm lao động
Yếu tố giữ vai trò quyết định, phản ánh bản chất của các kiểu QHSX trong lịch sử.
- Mối quan hệ giữa LLSX và QHSX.
Theo em
trong một PTSX, LLSX hay QHSX sẽ biến đổi thường xuyên và phát triển nhanh hơn?
LLSX luôn biến đổi và phát triển không ngừng.
- Công cụ lao động: không ngừng được cải tiến, ngày càng tinh vi, hiện đại.

- Đối tượng lao động ngày càng được mở rộng, đa dạng và phong phú hơn.

- Sức khỏe, trí tuệ, trình độ tay nghề của người lao động ngày càng được nâng cao.

Sự phát triển của LLSX đến một mức nào đó sẽ dẫn đến điều gì?
Sự thay thế của PTSX tư bản chủ nghĩa đối với phương thức sản xuất phong kiến:
Kìm hãm sự phát triển của nền sản xuất hàng hóa TBCN Cần phải xóa bỏ QHSX phong kiến Cách mạng tư sản PTSX phong kiến bị xóa bỏ, PTSX tư bản chủ nghĩa ra đời.
Mâu thuẫn
LLSX của giai
cấp tư sản ngày
càng phát triển
QHSX phong kiến khép kín, mang tính tự cấp, tự túc.
Ví dụ:
LLSX phát triển
QHSX lạc hậu
Mâu thuẫn
Cuộc cách mạng xã hội nhằm xóa bỏ QHSX lạc hậu.
Sự ra đời của một PTSX mới
- Mối quan hệ giữa LLSX và QHSX.
Tồn tại xã hội